Praatkaarten: Wat hoort er niet bij?

Beschrijving

Deze beeldkaarten stimuleren kinderen om te vergelijken, logisch te redeneren en hun eigen keuzes te onderbouwen. In iedere serie staan verschillende voorwerpen, dieren of personen die op het eerste gezicht bij elkaar lijken te horen. De uitdaging is om het “zwarte schaap” te ontdekken: datgene wat volgens het kind niet bij de andere afbeeldingen past.

Het bijzondere is dat er niet altijd één goed antwoord is. Met een goede argumentatie kan ieder afgebeeld item het “zwarte schaap” zijn. Hierdoor ontstaan waardevolle gesprekken waarin kinderen leren uitleggen waarom zij een bepaalde keuze maken en luisteren naar de argumenten van anderen.

Doelgroep

Geschikt voor kinderen die willen oefenen met:

• logisch denken;
• vergelijken en categoriseren;
• argumenteren;
• taal en woordenschat;
• kritisch nadenken;
• luisteren naar anderen;
• mondelinge uitdrukkingsvaardigheid.

De kaarten zijn inzetbaar in het onderwijs, tijdens taalactiviteiten en binnen individuele of therapeutische begeleiding.

Vaardigheden

Met de series worden onder andere geoefend:

• logisch redeneren;
• categoriseren;
• overeenkomsten en verschillen herkennen;
• verbanden leggen;
• argumenteren;
• conclusies trekken;
• woordenschat;
• taalbegrip;
• mondelinge taal;
• luisteren;
• flexibel denken;
• verschillende perspectieven begrijpen.

Belang voor therapeuten

Voor logopedisten bieden de kaarten veel mogelijkheden voor woordenschat en taalproductie. Het kind moet niet alleen een afbeelding benoemen, maar ook uitleggen waarom deze volgens hem of haar niet bij de andere afbeeldingen hoort.

Orthopedagogen kunnen de activiteit gebruiken voor cognitieve flexibiliteit, redeneren, categoriseren en het leren onderbouwen van keuzes.

Voor ergotherapeuten kunnen de kaarten als aanvullende cognitieve activiteit worden ingezet, bijvoorbeeld rondom classificeren, aandacht en probleemoplossend denken.

Docenten en pedagogisch medewerkers kunnen de series gebruiken als aanleiding voor gesprekken waarin kinderen leren hun mening te geven én naar argumenten van anderen te luisteren.

Gebruik en activiteiten

Laat een serie van vijf afbeeldingen zien en vraag:

“Welke hoort er volgens jou niet bij?”

Vervolgens laat je het kind uitleggen waarom.

Interessant is dat je daarna juist de andere mogelijkheden bespreekt. Bijvoorbeeld:

• Waarom zou de vleermuis het zwarte schaap kunnen zijn?
• Waarom zou de uil het zwarte schaap kunnen zijn?
• Kan de haan het zwarte schaap zijn?
• Welke reden heb je om de zwaan te kiezen?
• Kan iemand anders een ander antwoord hebben?

Extra activiteiten

• Argumenteren: Laat het kind minimaal één reden geven voor zijn keuze.
• Van gedachten veranderen: Kan een goed argument ervoor zorgen dat het kind een andere kaart kiest?
• Categorieën zoeken: Welke vier afbeeldingen horen volgens jou bij elkaar?
• Nieuwe categorie bedenken: Kun je zelf een andere manier bedenken om de kaarten te groeperen?
• Woordenschat: Benoem alle afbeeldingen en bespreek kenmerken.
• Groepsgesprek: Laat verschillende kinderen hun keuze verdedigen.
• Vergelijken: Wat hebben de afbeeldingen met elkaar gemeen en waarin verschillen ze?

Inhoud

De set bevat:

• 15 kleurige series;
• iedere serie bevat 5 afbeeldingen;
• daarnaast een afbeelding van “het zwarte schaap”;
• totaal 76 kaarten;
• formaat: 90 × 90 mm;
• handleiding.

Productinformatie

• Type: beeldkaarten / praatkaarten
• Aantal series: 15
• Aantal afbeeldingen per serie: 5
• Totaal aantal kaarten: 76
• Formaat: 90 × 90 mm
• Uitvoering: kleur
• Inclusief: handleiding
• Toepassing: taalstimulering, logisch denken, categoriseren en argumenteren

Bijzonderheden

Het unieke aan deze activiteit is dat er niet per se één correct antwoord bestaat. De afbeeldingen zijn bewust zo gekozen dat verschillende keuzes verdedigbaar zijn.

Dat maakt de activiteit veel meer dan een eenvoudig zoekspel. Kinderen leren dat een antwoord waarde krijgt door de argumentatie erachter. Hierdoor worden ook cognitieve flexibiliteit, kritisch denken en het respecteren van andere standpunten gestimuleerd.

Het voorbeeld met de dieren laat dit goed zien: de vleermuis kan gekozen worden omdat deze geen vogel is, maar ook de uil, haan, zwaan of ooievaar kan met een passende reden als “zwart schaap” worden aangewezen.

Veelgestelde vragen

Is er altijd één goed antwoord?
Nee. Verschillende antwoorden kunnen goed zijn, zolang het kind de keuze logisch kan onderbouwen.

Wat maakt deze activiteit bijzonder?
Kinderen oefenen niet alleen met herkennen en categoriseren, maar vooral met uitleggen, argumenteren en luisteren naar andere standpunten.

Hoeveel series bevat de set?
Er zijn 15 series.

Hoe groot zijn de kaarten?
De kaarten zijn 90 × 90 mm groot.

Kunnen de kaarten individueel worden gebruikt?
Ja. Ze zijn geschikt voor één-op-één begeleiding, maar lenen zich ook uitstekend voor groepsgesprekken.

Is dit materiaal geschikt voor logopedie?
Ja. Het kan worden gebruikt voor woordenschat, taalbegrip, formuleren van zinnen, argumenteren en het voeren van gesprekken.